e-ISSN: 1309-3983

Yıl: 2016 Cilt: 8 Sayı: 2 Sayfa: 131-140

doi: 10.15659/hartek.16.08.333

MAKALE

MANYETİK FIRTINALI VE FIRTINASIZ GÜNLERDE IRI-PLAS VE IRI-2012 MODELLERİNİN TEC KESTİRİM PERFORMANSLARININ İNCELENMESİ

SALİH ALÇAY, GÜRKAN ÖZTAN

International Reference Ionosphere (IRI) ampirik bir model olup, girilen konum, tarih ve saat için elektron yoğunluğu, iyon bileşimi, iyon ve elektron sıcaklığı, Toplam Elektron İçeriği (TEC) vb, değerleri veren uluslararası standartlarda bir modeldir. IRI modeli iyonosfere ilişkin verileri üretirken, maksimum 2000 km ye kadar olan kesimi göz önüne alır. Bu nedenle IRI modelini plasmasferi içerecek şekilde genişletmek için IRI-PLAS modeli geliştirilmiştir. Bu sayede üst sınır 20200 km ye çıkarılabilmiştir. Ampirik modellerin yanı sıra, TEC değerleri GPS gözlemlerinden veya GPS tabanlı Global İyonosfer Haritalarından da (GIM) elde edilebilmektedir. Bu çalışmada IRI-2012 ve IRI-PLAS modellerinin manyetik fırtınalı (20.12.2015) ve fırtınasız (02.06.2015) günlere ilişkin TEC kestirim performansları incelenmiştir. Bu amaçla farklı bölgelerden seçilen 4 IGS istasyonunun bulunduğu konumlara ilişkin elde edilen IRI-2012 TEC ve IRI-PLAS TEC değerleri, bu istasyonlara ilişkin gözlem verilerinden üretilen GPS-TEC değerleriyle ve ayrıca GIM den elde edilen TEC verileriyle kıyaslanmıştır. Elde edilen sonuçlarda, IRI-2012 ve IRI-PLAS modellerinden üretilen TEC değerlerinin fırtınasız günde GPS-TEC ve GIM sonuçlarıyla genelde tutarlı olduğu, ancak fırtınalı günün belirli saatlerinde farkların önemli seviyeye ulaştığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler (Keywords): Ampirik, GIM, GPS, IGS, IRI, IRI-PLAS, TEC

INVESTIGATION OF TEC PREDICTION PERFORMANCES OF THE IRI-PLAS AND IRI-2012 MODELS IN MAGNETICALLY ACTIVE AND QUIET DAYS

International Reference Ionosphere (IRI) is an empirical model of international standards which describes ion composition, ion and electron temperature, Total Electron Content (TEC) etc. for a given location date and time. IRI model specifies the ionosphere up to 2000 km while producing information for the ionosphere. Therefore IRI-PLAS model was developed in order to extend the IRI model to include the plasmasphere. In this way, top side was extended to 20200 km. Besides the empirical models, TEC values can be estimated from the GPS observations or GPS based Global Ionospheric Maps (GIM). In this study, TEC estimation performances of the IRI-2012 and IRI-PLAS models were investigated for the magnetically active (20.12.2015) and the quiet day (02.06.2015). For this purpose, performance of the IRI-PLAS TEC and IRI-2012 TEC values, estimated from the different regional location of 4 IGS sites, were compared with the GPS-TEC, obtained from the observations of 4 IGS sites, and TEC values extracted from the GIM. Results illustrated that TEC values estimated from the IRI-2012 and IRI-PLAS models were consistent with the GPS-TEC and GIM values for the quiet day. However differences reached significant levels at certain times of the active day.

Anahtar Kelimeler (Keywords): Empirical, GIM, GPS, IGS, IRI, IRI-PLAS, TEC

Tam Metin 279